از دورهمیهای شلوغ تا پیامهای کوتاه؛ چرا نسل جدید کمتر اهل دید و بازدید است؟
«قدیما هر هفته خونه یکی مهمون بودیم.»
«تابستونا تا نصف شب توی حیاط فامیل دور هم مینشستیم.»
«الان حتی برای دیدن نزدیکترین اقوام هم باید از چند هفته قبل هماهنگ کرد.»
این جملات را این روزها زیاد از پدرها، مادرها و پدربزرگها و مادربزرگها میشنویم. نسلی که هنوز روزهای پررنگ دید و بازدیدهای خانوادگی را به خاطر دارد و معتقد است روابط خانوادگی دیگر مانند گذشته نیست.
کافی است نگاهی به سبک زندگی امروز بیندازیم. بسیاری از ارتباطهایی که روزی با حضور فیزیکی شکل میگرفت، حالا در قالب یک پیام کوتاه، استیکر، تماس تصویری یا واکنش در شبکههای اجتماعی خلاصه شده است.
اما آیا نسل جدید واقعاً از دید و بازدید فراری است؟
کارشناسان اجتماعی معتقدند پاسخ این سؤال به این سادگی نیست. آنها میگویند نسل جدید همچنان به ارتباطات انسانی نیاز دارد، اما شکل این ارتباطات تغییر کرده است.
در گذشته تفریحهای خانوادگی محدودتر بود و دیدار اقوام یکی از مهمترین راههای گذراندن اوقات فراغت محسوب میشد. اما امروز افراد گزینههای متعددی برای سرگرمی، ارتباط و گذران وقت دارند؛ از شبکههای اجتماعی گرفته تا پلتفرمهای آنلاین و انواع فعالیتهای فردی. از سوی دیگر، سبک زندگی نیز تغییر کرده است. ساعات کاری طولانیتر، رفتوآمدهای بیشتر، فشارهای اقتصادی و دغدغههای روزمره باعث شده بسیاری از خانوادهها زمان آزاد کمتری نسبت به گذشته داشته باشند.
برخی جوانان نیز معتقدند دید و بازدیدهای سنتی همیشه آنطور که نسلهای قبل توصیف میکنند، جذاب نیست.
آنها میگویند گاهی در برخی جمعهای خانوادگی بیش از آنکه گفتوگو و صمیمیت وجود داشته باشد، افراد با پرسشهای تکراری، مقایسهها و قضاوتهای ناخواسته روبهرو میشوند.
«کی ازدواج میکنی؟»
«چرا هنوز خونه نخریدی؟»
«حقوقت چقدره؟»
«چرا بچهدار نمیشید؟»
سؤالهایی که به گفته برخی جوانان باعث شده اشتیاق آنها برای حضور در بعضی دورهمیها کمتر شود.
در مقابل، نسلهای قدیمیتر معتقدند کاهش دید و بازدیدها باعث کمرنگ شدن روابط خانوادگی شده است. آنها نگرانند که کودکان و نوجوانان امروز کمتر از گذشته با اقوام خود ارتباط داشته باشند و پیوندهای خانوادگی به تدریج ضعیفتر شود.
روانشناسان اما تأکید میکنند که مسئله اصلی، تعداد دیدارها نیست؛ کیفیت ارتباطات اهمیت بیشتری دارد. ممکن است خانوادهای هر هفته دور هم جمع شود اما ارتباط عمیقی میان اعضای آن شکل نگیرد و در مقابل، خانوادهای دیگر با دیدارهای کمتر، روابطی صمیمیتر داشته باشد.
واقعیت این است که جهان امروز با سرعت زیادی در حال تغییر است و روابط انسانی نیز از این تغییرات بیتأثیر نماندهاند.
نسل جدید شاید کمتر از گذشته به دید و بازدیدهای سنتی علاقه نشان دهد، اما همچنان به دوستی، صمیمیت و تعلق خاطر نیاز دارد.
شاید تفاوت اصلی در این باشد که نسلهای گذشته ارتباط را در کنار هم نشستن تعریف میکردند و نسل امروز آن را در شکلهای جدیدتری تجربه میکند.
اما یک سؤال همچنان باقی است؛ آیا فناوری توانسته جای خالی دورهمیهای واقعی را پر کند یا ما در میان صدها پیام و ارتباط مجازی، آرامآرام از یکدیگر دور شدهایم؟
فائزه خواجویی
